Een eufemisme is een stijlfiguur die gebruikt wordt om de werkelijke, negatievere betekenis van een begrip te verdoezelen. Het woord eufemisme is afgeleid van het Griekse euphemein, hetgeen “goede woorden spreken” betekent. Vaak gaat het om woorden waarvan verwacht wordt dat ze onheil brengen als ze worden uitgesproken, of woorden waarop zelfs een taboe rust.
Er bestaat soms verwarring of een bepaalde term wel of niet een eufemisme is. Bijvoorbeeld de uitdrukking visueel gehandicapt wordt ervaren als een eufemisme voor het woord blind. Visueel gehandicapt is echter een breder begrip dat ook mensen omvat die bijvoorbeeld aan één oog een verminderd zicht hebben. Hetzelfde geldt voor gehoorgestoorden t.o.v. doven.
Wanneer gebruikt men een eufemisme?
Er kunnen vijf doelstellingen zijn om een eufemisme te gebruiken:
Uit fijngevoeligheid of tact, om de gevoelens van een persoon te sparen. Een voorbeeld is: hij is boven zijn theewater (voor dronken).
Om bepaalde dingen niet bij de naam te noemen. Hierbij gaat het vaak om lichamelijke of seksuele zaken.
Uit gevoelens van bijgeloof of taboe. Voor bijvoorbeeld het woord duivel bestaan vele eufemismen: drommel, droos, joost enzovoort. Het gaat hier ook om woorden die te maken hebben met de dood, of een ernstige ziekte. Een voorbeeld is: Hij verwisselde het tijdelijke voor het eeuwige.
Om de waarheid te verdoezelen. Zo stond Kristallnacht in de Duitse nazitijd voor de nacht waarin de ruiten van vele joodse winkels ingegooid werden.
Om zich uit de slag te trekken. “Mijn kamer is bijna opgeruimd” (Ik moet dus nog aan het opruimen beginnen). “Ik heb een meningsverschil gehad met mijn trainer”, om een blauw oog uit te leggen.
Dagelijks gebruik
Eufemismen worden gebruikt om onaangename zaken te beschrijven, zelfs al zijn de woorden op zich niet beledigend. Deze woorden worden veel gebruikt in public relations en politiek. Er zijn vele voorbeelden:
Reorganisatie wanneer er sprake is van een ingrijpende sanering met vele ontslagen.
In ambtelijke taal wordt het woord amoveren gebruikt voor het afbreken van een huis dat door overheidsplannen niet kan blijven bestaan.
Etnische zuivering wordt gebruikt als eufemisme voor het uitmoorden van een bevolkingsgroep (genocide).
Biologische oorlogsvoering voor het opzettelijk verspreiden van ziektekiemen.
Ruimen, het volledig afmaken van een veestapel.
Penitentiaire inrichting voor gevangenis.
bron: Wikipedia
Gerelateerde artikelen:
This entry was posted
on Saturday, August 6th, 2005 at 07:03:32 and is filed under Copywriting.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.
You can leave a response, or trackback from your own site.
:
April 25th, 2008 at 05:51:19
Het eufemisme van verdacht en ontvoerd en erger en orkaan en ‘naar de vaantjes zijn’ en vermindering en storm ?
AUB: antwoord zo vlug mogelijk !