Auteur: David

Bas van Kleef schreef er onlangs meerdere columns over in de Volkskrant: het veelvuldig gebruikte woord oké. Nu moet ik toegeven dat ik mijzelf sindsdien ook regelmatig betrap op oneigenlijk gebruik van het woord. Misschien dat u hetzelfde overkomt na het lezen van dit artikel:

Is het mogelijk dat een woord een hele natie in zijn greep houdt?
Dat is mogelijk en het woord is �??ok�?.

Het oer-�??oké�??, met de klemtoon op de eerste lettergreep, had als nuttige functie dat het in zijn beknoptheid veelzeggend was. Het kon worden gebruikt in plaats van �??Als er verder geen vragen zijn, dan sluit ik hierbij de vergadering, ik dank eenieder voor zijn aanwezigheid en volgende week zien we elkaar weer, op dezelfde tijd.�?? Als je zoiets kunt vervangen door één woord, ben je efficiënt bezig met taal en tijd. Met vermoedelijk dat doel voor ogen is �??oké�?? nu aan zijn opmars bezig.

Wat is juist: paardebloem of paardenbloem?

Paardenbloem is juist. Paardenbloem valt in het nieuwe Groene Boekje (2005) onder de hoofdregel voor het schrijven van de tussen-n: het eerste deel van de samenstelling eindigt niet op een stomme e en valt niet onder een uitzonderingscategorie, dus schrijven we een n.

In het Groene Boekje van 1995 viel paardebloem wel onder een uitzonderingscategorie (‘eerste deel is een dierennaam en het geheel is een plantkundige aanduiding’), maar deze categorie is nu geschrapt.

(meer…)

Uit Taalpost nummer 460:

Afkortingen worden vaak in drie hoofdsoorten onderscheiden. Zo zijn er initiaalwoorden, afkortingen die letter voor letter worden uitgesproken: ‘ANP’, ‘sms’, ’tv’, ‘VRT’. Letterwoorden spreek je als een gewoon woord uit: ‘Fnac’, ‘NASA’, ‘VARA’. Afkortingen die niet als afkorting worden uitgesproken maar bij het voorlezen meteen ’terugvertaald’ worden naar hun volle versie, worden ‘echte afkortingen’ genoemd: ‘blz.’, ‘p.’, ‘prof.’, ‘m.a.w.’, ’t.o.v.’

Echte afkortingen worden met punten geschreven. Doorgaans gebruik je per afgekort woord één punt: ‘d.d.’ (‘de dato’), ‘ed.’ (‘editie’), ‘e.d.’ (‘en dergelijke’), ‘jl.’, (‘jongstleden’), ‘mr.’ (‘meester’), ‘zgn.’ (‘zogenaamd’). Maar er zijn uitzonderingen. Een bekend voorbeeld is ‘a.s.’ voor ‘aanstaande’; andere zijn ‘a.u.b.’ (‘alstublieft’), ’t.o.’ (’tegenover’) en ‘w.o.’ (‘waaronder’). Daarin worden extra punten gebruikt om een verkeerde lezing uit te sluiten. Om dezelfde reden wordt het initiaalwoord ‘aso’ (‘algemeen secundair onderwijs’) vaak als ‘a.s.o.’ geschreven om verwarring met de verkorting van ‘asociaal’ te voorkomen.

Wat is juist: een nieuwsgierig aagje of een nieuwsgierig Aagje?

Juist is: een nieuwsgierig aagje. We schrijven geen hoofdletter, omdat deze aanduiding op iedereen kan slaan; ze verwijst niet naar een unieke persoon. Immers: als gesproken wordt over ‘een nieuwsgierig aagje’, weet niemand direct over wie het nu precies gaat: dat moet blijken uit de context.

In het oude Groene Boekje kreeg nieuwsgierig aagje nog een hoofdletter, maar in de nieuwe versie is dit een kleine letter geworden. De aanduiding nieuwsgierig aagje komt overigens uit het zeventiende-eeuwse kluchtspel Kluchtigh Avontuurtje van ’t Nieuwsgierigh Aeghje van Enckhuysen van A. van Bogaert.

(meer…)

Even niet het nieuwe Groene Boekje bij de hand? Kijk dan op Woordenlijst.org voor de actuele woordenlijst Nederlandse Taal, zoals opgesteld door de Nederlandse Taalunie. Altijd handig!

Wat is juist: de middeleeuwen of de Middeleeuwen?

Juist is de middeleeuwen. Namen van periodes en tijdperken in onze geschiedenis krijgen volgens het nieuwe Groene Boekje een kleine letter.

Andere voorbeelden: