Categorie: Copywriting

Op 5 december staat hier klaar;
Een artikel voor de tijd van ’t jaar.

Sint-Nicolaas is vandaag jarig. Maar noemen we hem nu ‘goedheiligman’ of ‘goedheilig man’? En wat zeggen we daar eigenlijk mee?

‘Goedheilig’ betekent volgens de nieuwe Van Dale ‘vriendelijk en vroom’; een combinatie van goed en heilig dus. ‘Goedheilig’ is van oorsprong gewoon een bijvoeglijk naamwoord: men vond de sint goedheilig en noemde hem een goedheilige man. In deze vaste combinatie is de buigings-e al snel verdwenen: ‘de goedheilig man’.

Nu is het begrip inmiddels zo vast geworden dat de klemtoon zelfs op ‘goedheilig’ is komen te liggen. Daarmee is de schrijfwijze ‘goedheilig man’, die nog steeds in de meeste woordenboeken staat, eigenlijk niet adequaat meer. Het woordenboek van Verschueren schreef in 1996 dan ook al ‘goedheiligman’ en ook de Spellingwijzer Onze Taal (2004; een herziene versie moet in de loop van 2006 verschijnen) schrijft dit woord aaneen.

Ook is op de site van Onze Taal te lezen wat de juiste spellingsvorm is van Sinterklaas en Zwarte Piet.

Bas van Kleef van de Volkskrant gaat nog even door over het woord ‘oké’…

Nogal wat lezers zoeken de herkomst van ‘oké’ in de computerwereld, want je moet nogal eens op OK klikken om verder te kunnen. Het is goed mogelijk dat dit invloed heeft, maar die invloed strekt dan toch niet verder dan het oer-‘oké’, het ‘oké’ zoals het ooit bedoeld was. Voor dit gebruik van het woord valt nog iets te zeggen, zij het dat het wel weer tamelijk gekmakend is om in een kantoortuin waar veel wordt getelefoneerd steeds uit alle hoeken herhaaldelijk ‘oké’ te horen opklinken tegen de tijd dat een gesprek wordt beëindigd. Per naderende afsluiting toch snel drie keer. Je vraagt je af wat die mensen vroeger zeiden.

Het ‘oké’-virus waaronder we nu gebukt gaan, is een zeer democratische aandoening, die zich niet stoort aan leeftijd, geslacht of maatschappelijke positie. De 3-jarige kleindochter heeft het, haar 59-jarige grootmoeder eveneens. De hele radio- en televisiewereld is aangetast, van de presentatoren van gezellige babbelprogramma’s tot aan de nieuwslezers (Sacha de Boer als verslaggever Bram Schilham is uitgesproken: ‘Oké, dank je wel.’).

Maar hier en daar vinden we nog iemand die de rug recht houdt en weerstand biedt (hoe zit het trouwens met ‘oké’ in het niet-Engelstalige buitenland? Er zijn berichten dat Zweden al onder de voet is gelopen), die zich niet alleen ergert, maar zich er ronduit kwaad over maakt. Lezer J.H. bijvoorbeeld zegt er agressief van te worden als hij het hoort. Vooral wanneer de spreker de tweede lettergreep in toonhoogte laat stijgen. In de trein hoorde hij twee meisjes: ‘Je vriend moest toch naar het ziekenhuis? Wat had hij nou?’ De ander: ‘Darmkanker.’ De eerste: ‘Okééé.’

Wat is juist: een tweederdemeerderheid, een tweederde meerderheid of een twee derde meerderheid?

Tweederdemeerderheid wordt in het nieuwe Groene Boekje (2005) helemaal aaneengeschreven, omdat het een vaste combinatie is. Een tweederdemeerderheid is in onze democratie een bekend begrip: bij een grondwetswijziging is in de Tweede én Eerste Kamer een tweederdemeerderheid vereist.

Tweederdemeerderheid is daarmee een uitzondering: andere breukgetallen die we in letters weergeven, schrijven we voortaan namelijk altijd los: