Krek mailde me over een boeiend onderwerp:
Moet het haar of zijn zijn?
??Een kanttekening is hier op haar plaats.?? Deze zinsnede kwam ik tegen in een artikel in het juristenmagazine Mr. Ik bleef hangen, dacht even na en moest erkennen dat het goed was. ??Kanttekening?? eindigt op -ing en is dus vrouwelijk. Net als alle woorden die eindigen op het bekende rijtje: ??heid, -nis, -ing, -schap, -de, -te en -ij. Het woord ??haar?? was in deze zin dus inderdaad op zijn plaats.
Het is correct Nederlands, maar is het ook goed geschreven? Steeds vaker lijk ik bereid fouten in de Nederlandse taal (dat wil zeggen afwijkingen van de officiële grammaticaregels) te billijken als dit de leesbaarheid ten goede komt.
We hadden het hier op Hardcopy al eerder over het misplaatst gebruik van komma??s en zijn gevolgen voor de leesbaarheid. Dit keer wil ik graag eens met de vakgenoten discussiëren over hoe we om gaan met mannelijke en vrouwelijke woorden. Ik zie regelmatig in teksten dat het woord ??haar?? gebruikt wordt waar ??zijn?? op zijn plaats zou zijn. Zoals in ??het departement van Minister Donner wordt in haar handelen gefnuikt door de persmuskieten van de GPD??. Terwijl departement toch echt onzijdig is en dus ??zijn?? verdient. Men vindt ??haar?? kennelijk chiquer klinken. Aan de andere kant klinkt ??Ondanks zijn populariteit in de opiniepeilingen heeft het clubje rond Rita Verdonk zijn toegevoegde waarde in het politieke landschap nog niet kunnen aantonen.?? ook weer raar, hoewel taalkundig correct.
Aan de andere kant is het omgekeerde ook verwarrend. Als iemand hier in Frankrijk een verhaal vertelt over een grote lelijke vent die een zielig hondje heeft doodgeslagen, kunnen ze zonder blikken of blozen iets zeggen als: ??Deze persoon heeft een grens overschreden. Haar hangt een flinke straf boven het hoofd!?? Als buitenlander denk ik dan: ??Haar? Het was toch een kerel??? Klopt, maar ??Cette personne?? is vrouwelijk, dus moet je in de verwijzende zin consequent zijn en ??haar?? gebruiken.
Nu is het verleidelijk om te zeggen dat iedereen maar gewoon moet schrijven zoals het hem uit komt, zo lang de leesbaarheid er maar niet onder lijdt. Of vinden jullie de correcte toepassing van het juiste geslacht van woorden ook zo haar voordelen hebben?
Krek.
Je merkt inderdaad vaak dat mensen standaard voor ‘haar’ gaan, terwijl ‘zijn’ op zijn plaats zou zijn. In de meeste gevallen zal dat niet snel opvallen. Alleen mensen die de hele dag met taal bezig zijn doen daar moeilijk over. Dit vind ik dan ook typisch zo’n situatie waarbij ik nooit iemand zal wijzen op zijn ongelijk, behalve als het gaat om een tekst die ik moet redigeren of corrigeren. Ik maak me namelijk al over te veel dingen druk…
